Energiecoöperaties

De gemeente Waadhoeke streeft ernaar dat bij grote energieprojecten minimaal 60% lokaal eigendom wordt gerealiseerd. Zo komt een deel van de opbrengsten terecht bij lokale partijen. Energiecoöperaties spelen hierin een belangrijke rol.
Een energiecoöperatie is een groep bewoners die gezamenlijk regie neemt over de eigen energievoorziening. Zij bepalen samen hoe duurzame energie wordt opgewekt, gebruikt en georganiseerd, en zijn daar ook gezamenlijk eigenaar van. Voorbeelden hiervan zijn dorpsmolens, zonnedaken, warmtenetten, buurtbatterijen, laadpalen en initiatieven voor elektrisch rijden.

In de gemeente Waadhoeke zijn acht energiecoöperaties actief. In 2025 zijn de volgende coöperaties een samenwerking aangegaan om een rol te kunnen vervullen bij de ontwikkeling van het Klimaatlandschap:

• De Bildtse Energiecoöperatie
• Dronryp Energiecoöperatie
• Fryske Flinter (Energiecoöperatie Oosterbierum)
• Energiecoöperatie Spannum
• Boksum Energiek
• Enerzjy Koöperaasje Duorsum Berltsum-Wier
• MEK (Marsumer Enerzjy Koöperaasje)

Samen hebben zij de Samenwerkende Waadhoeker Energie Coöperatie (SWEC) opgericht. Over toetreding van de Tzummer Organisatie voor Energie in de Regio (TOER) wordt nog overlegd. Daarnaast kunnen ook andere coöperaties en Dorpsbelangen uit Waadhoeke lid worden van SWEC. Omdat Wijnaldum wel nabij het toekomstige Klimaatlandschap ligt, maar in een andere gemeente, kan een coöperatie uit Harlingen momenteel geen lid worden van SWEC. De gemeente en SWEC onderzoeken op welke manier de inwoners van Wijnaldum toch kunnen meeprofiteren van de opbrengsten van het Klimaatlandschap.

Met SWEC is een intentieovereenkomst gesloten waarin staat dat gemeente Waadhoeke en SWEC willen samenwerken bij het Klimaatlandschap. In de ontwerpfase kijken we gezamenlijk naar de vormgeving en uitvoering van het participatieproces en mogelijkheden van het gebied.

Daarnaast heeft SWEC in 2025 een samenwerkingsovereenkomst gesloten met European Energy, eigenaar van windmolenpark De Bjirmen. Deze overeenkomst richt zich op overleg over de vernieuwing van het windpark en de bijbehorende voorwaarden. Door deze positie is de kans groter dat het windpark (deels) in lokaal eigendom komt.

SWEC hecht er groot belang aan dat de opbrengsten van de opgewekte energie zoveel mogelijk binnen Waadhoeke terechtkomen en ziet zichzelf daarbij als schakel tussen projecten en inwoners. SWEC richt zich in eerste instantie op windmolenpark De Bjirmen. De samenwerking met de gemeente geldt voor het hele Klimaatlandschap.